Hans van Tartwijk 19 May 2012

Zo wordt lezen weer magisch. Een combinatie van een thriller en een psychologische roman. Daar hebben ze ook weer een naam voor verzonnen. Zoiets als een psychologische thriller. Thema: Hoe een aantal dramatische en traumatische gebeurtenissen mensen voor altijd veranderen. Motieven: Hoop, Wanhoop, Liefde en Waanzin. Ook een prachtig uitgewerkte vader zoon relatie. (Beter dan in Necessary Sins van Lynn Darling die ik eerder heb besproken).

De opvolger van ‘God’s Gym’ heet ‘Het recht op terugkeer’. Het speelt zich af in twee verschillende tijden: De periode tussen heden en 2012 en in en rond 2024. De belangrijkste plaats van handeling is Tel Aviv. Een stad in een volledig paranoïde Israël dat inmiddels tot een Orwelliaans gerunde Stadsstaat is verworden. Dat gevoel van totale gekte wordt treffend verbeeld in de scènes waarin geluidloze helicopters ieder mens registreren en checken, 24 uur per dag.

Bram Mannheim runt daar met een partner een bureautje dat verdwenen Joodse kinderen tracht op te sporen. Waarom hij dat is gaan doen, ontdekken we wat verderop in het verhaal als we worden teruggevoerd naar 2008. Als zoon van een beroemd Nobelprijswinnaar blijkt Bram ook erg goed in zijn vak en wordt uitgenodigd om op Princeton te gaan doceren. Daar verdwijnt op een avond zijn zoontje spoorloos uit hun woning terwijl zijn vrouw in het buitenland is. Hij wordt depressief en waanzinnig en gaat zonder een spoor na te laten door de VS zwerven om zijn zoon te vinden. Tijdens die zoektocht wordt hij, na een merkwaardig voorval, herenigd met zijn vader die hem meeneemt naar Israel. Daar gaat hij ambulancediensten rijden en richt het bureautje op. Hoop op het vinden van zijn zoon heeft hij opgegeven.

Tijdens zijn speurtochten naar de verdwenen kinderen ontdekt hij een terroristische samenzwering die op een cynische wijze Joodse mensen misbruikt om aanslagen te kunnen plegen. Het voert Bram via Kazachstan naar Amsterdam waar uiteindelijk een bizarre ontknoping plaats vindt.

Het verhaal kent vele actuele thema’s en verwijst naar de jodenvervolging en de wijze waarop het Joodse volk met de gevolgen daarvan in meerdere opzichten omgaat. De aaneenschakeling van een aantal bizarre gebeurtenissen maakt het soms minder geloofwaardig maar dat biedt tegelijkertijd een podium voor de verschillende verhaallijnen en het brengen van het plot. Wat me verder opviel zijn de soms zeer beperkte beschrijvingen van mensen in het verhaal. Het maakt dat je de ruimte hebt om daar zelf invulling aan te geven. De kaders worden geschetst en de rest is aan jou. Het gebeurt subtiel maar het werkt bij mij erg goed.

Deze roman was de moeite van het wachten meer dan waard. Ik kon het niet wegleggen en dat blijft voor mij toch de echte test. Blijkbaar is het meeste geschreven in de VS, de toekomstige woonplaats van De Winter. Als dit een staal van zijn productie aldaar is, mag hij lang wegblijven. We komen de manuscripten wel halen.